Historie

Het Stadskantoor staat voor een stukje recente stadshistorie. Jarenlang bood het gebouw onderdak aan het Stadstimmerhuis, van waaruit de wederopbouw van Rotterdam werd geregisseerd. Het L-vormige deel heeft sinds 2000 de status van gemeentelijk monument en wordt in de herontwikkeling opgenomen.

Geschiedenis van de locatie
Rotterdam 1839
De middeleeuwse stadsstructuur bepaalde de Rotterdamse landstad tot laat in de negentiende eeuw. Tussen 1890 en 1915 maakte de stad een ongekende groei door. Niet alleen de stad en haar bevolking verdubbelde in omvang, ook de handel, het scheepvaartverkeer en de verkeersdrukte groeide. De benauwde context van een volgepakte stad vormde het decor voor demping, doorbraken en bouwplannen die vanaf het einde van de negentiende eeuw werden ontwikkeld en uitgevoerd. Al met al werd in deze tijd de locatie en omgeving van het huidige Stadskantoor gekenmerkt door een grotere mate van fijnmazigheid dan tegenwoordig. Vele straatjes en smalle steegjes maakten het mogelijk door de stad te manoeuvreren.

Rotterdam 1930
De doorbraak van Burgdorffer maakte ruimte in de oude stad voor het verkeer (Coolsingel en Meent) en voor een reeks grote nieuwe gebouwen (Stadhuis, Postkantoor, Beurs). De verplaatsing van het centrum naar het westen werd hiermee ingezet. Na de oorlog zou dit worden doorgezet in het Lijnbaankwartier. Voor de oorlog werd de aanzet gegeven tot het verruimen van de binnenstad en het verbeteren van de verbindingen met de overige stadsdelen en de Linker Maasoever. In deze periode ontstonden ook drie belangrijke pleinen: het Oostplein, Van Hogendorpplein en het Hofplein. Het laatste ontpopte zich tot een ingewikkeld knooppunt waar wel twaalf straten en diverse binnenwateren samenkwamen. Deze doorbraak betekent een verandering in de korrelgrootte. Daarnaast is er meer open ruimte waarmee grote gebouwen zoals het Stadhuis en het hoofdpostkantoor als een blok in de ruimte staan. Ze zijn met hun representatieve voorgevel op de Coolsingel georiënteerd waardoor het achter liggende gebied veel achterkanten kent.

Rotterdam 1941
Het bombardement van 14 mei 1940 en, als gevolg daarvan, een hevige stadsbrand, verwoestte een gebied ter grootte van 258 hectare. Hiervan was 158 hectare bebouwd, de rest bestond uit straten, pleinen en andere openbare ruimte. Een aantal belangrijke gebouwen zoals het Postkantoor, Stadhuis en de Laurenskerk zijn, al dan niet beschadigd, bespaard gebleven. Achtereenvolgens hebben Witteveen (Wederopbouwplan) en Van Traa (Basisplan) aan het gebied getekend. Door het herstellen van de infrastructuur tijdens de oorlog volgens de inzichten van Witteveen, bleef er voor Van Traa nauwelijks ruimte over om grote veranderingen in het Laurenskwartier door te voeren. De directe omgeving van het Stadskantoor wordt daardoor voornamelijk gekenmerkt door de wederopbouwplannen.

Rotterdam 1960
Rond 1960 was het Basisplan uit 1946 gedeeltelijk uitgevoerd. In de zone tussen de Meent en de Hoogstraat ontbraken nog enkele gebouwen (omgeving Laurenskerk). De noordelijke punt, richting Hofplein, lag nog steeds braak. De verlegging van de Blaak vormde de aanzet tot de ontwikkeling van de zuidelijke rand van het Laurenskwartier. Met de uitvoering van de meeste geplande bouwwerken werd het Basisplan terzijde gelegd en gingen nieuwe stedenbouwkundige concepten de ontwikkeling van het Laurenskwartier bepalen. Het Stadstimmer huis (het monumentale deel van het huidige Stadskantoor) is dan al, als onderdeel van de wederopbouw in de jaren ‘50, gebouwd. In de jaren erna, de jaren ‘70, is de plek tussen het Stadstimmerhuis en Delftsevaart bebouwd waarmee het Stadstimmerhuis de ligging aan het water is ontnomen.

Rotterdamse ambities